14.00

بسم الله الرحمن الرحیم

تخته سیاه

 
 

جلسه دوم

 

 

باسلام

از اینکه وب سایت مشاور رهنما را جهت ارتقاء معلومات خویش در زمینه قوانین و مقررات کار  انتخاب نمودید از شما متشکریم .

در جلسه قبل با اصطلاحات حقوقی آشنا شدید در این جلسه  در ادامه موضوع  تاریخچه  و سیر تحول قانون کار  با مباحثی دیگر  همچون  روابط کار تاریخچه روابط کار در جهان ، روابط کار قبل از انقلاب صنعتی  ،  روابط کار بعداز انقلاب صنعتی ، تاریخچه روابط کار در ایران ، مفاهیم موضوعی حقوق کار ، مفاهیم تاریخی حقوق کار  آشنا خواهید شد .

تاریــخچــه روابط کار درجهان

در حدود پنج هزار سال قبل اولین مفهوم روابط کار بصورت ابتدایی و در رابطه با تهیه طرحهای اجرایی برای رفع مشکلات مرتبط با روابط بین کارگران و کارفرمایان مشاهده میگردد

روابط کار قبل از صنعتی

حدود 3700 سال قبل از میلاد مسیح در زمان حکومت حمورایی پادشاه بابل اقداماتی در زمینه تعیین حداقل دستمزد و تعیین فهرست دستمزدها بعمل آمد .

در دورۀ هخامنشیان در ایران نوعی نظام دستمزد وجود داشت که در آن طبقه بندی مشاغل پرداخت حقوق مساوی برای کار مســاوی ، عدم تفاوت بین کارگر زن و مرد، حداقل سن برای کار ( 15 سال ) و پرداخت پاداش و عیدی پیش بینی شده بود .

اسلام با بیان مطالبی فلسفی و ارائه حقوق کار ، چگونگی تنظیم روابط کار را تشریح می کند . بطور کلی حقوق اسلامی در مورد ( کارانسانی )دیدی وسیع تر از ( حقوق کار ) داشته و احکام آن فقط منحصر به کارگران نمیشود بلکه تمامی طبقات جامعه را شامل میشود .

در اسلام نکتۀ مهم ارزش مادی و معنوی کار است زیرا احکام اسلامی تنها مالکیتی را مشروع میداند که نتیجه کار و فعالیت انسان باشد

روابط کار بعداز انقلاب صنعتی

انقلاب صنعتی که منشأ تحولات بزرگی در زمینه های اقتصادی ، اجتماعی ، سیاسی و فن آوری بود ، اساس روابط کار ( روابط صنعتی ) امروز را شکل داده است .
روابط کار ( روابط صنعتی ) در این دوره تحت تأثیر دو پدیدۀ « تحول فکری » و « تحول صنعتی » قرار گرفته است :

الف تحول فکری:

با وقوع انقلاب کبیر فرانسه وپیدایش نظریه های اصالت فرد و اقتصاد آزاد ، مباحث مرتبط با حوزه روابط کار ، حقوق کار و کارکنان شکل گرفتند.

     ب – تحول صنعتی :
شروع انقلاب صنعتی و افزایش واحدهای تولیدی موجبات مهاجرت از روستا به مراکز صنعتی وشهرها ، افزایش تعداد کارگران در واحدهای صنعتی ، تنوع مشاغل ، کاهش امنیت شغلی و... را فراهم آورد و در نتیجه زمینه پیدایش واحدهای روابط کار ( روابط صنعتی ) ایجاد گردید

تاریخچه روابط کار در ایران

با پیدایش صنعت نفت در زمان سلسلۀ قاجار ، تحولی در روابط کار ایجاد شد اما شیوۀ تبعیض آمیز خارجیان حاکم بر این صنعت موجب نارضایتی کارگران ایرانی گردید و زمینۀ تشکل آنان را فراهم کرد . مبارزات این تشکلهای کارگری با کمک تحولی که بعدها انقلاب مشروطه ایجاد کرده بود ، دگرگونیهایی را در روابط بین کارگران و کارفرمایان بوجود آورد .
درحدوو پنجاه سال قبل ، حرکت کلی کشور بسوی صنعتی شدن با احداث راه آهن ، کارخانه های نساجی ، قند ، سیمان ، کبریت سازی ، پالایشگاه ............ شروع شد .
در نتیجه با افزایش کارگران ، نیاز به وضع قوانین و مقرراتی جهت تعیین حقوق آنان محسوس گردید . از طرفی با ازدیاد واحدهای تولیدی و عدم توجه کارفرمایان به حقوق کارگران ، تدریجاً زمینه دخالت دولت در روابط کار فراهم شد و دولت ناگزیر شد تا بتدریج قوانین و مقرراتی را برای ساماندهی روابط کار وضع نماید

اهم این قوانین و مقررات عبارت بود از :
1- در این برهۀ زمانی اولین سند دخالت دولت در روابط کار ، فرمانی است که در سال 1302 توسط والی کرمان و بلوچستان در حمایت از کارگران کارگاههای قالی بافی صادر شد و پیرامون ساعات کار ، ایام تعطیل ، حداقل سن کار ، شرایط محیط کار و بازرسی از محیط کار مقرراتی را وضع کرد .
2- مقررات مربوط به قرارداد کار در قانون مدنی مصوبۀ 1307 که در آن به اجارۀ اشخاص اشاره شده است .
3-وضع و اجرای قانون تأمین اجتماعی ( در سالهای 1309 تا 1311 ) . زیرا احداث راه آهن سراسری و ساختمانهای دولتی ، با وقوع حوادث ناشی از کار توأم بود .
4-نظامنامۀ کارخانه ها و مؤسسه های صنعتی کشور ( مصوب 1315 هیئت دولت ) که در آن مواردی از قبیل حفاظت و بهداشت کار ، بازرسی کار و تأمین اجتماعی پیش بینی شده بود

پس از پیروی انقلاب اسلامی ، وزارت کار و امور اجتماعی ، قانون جدید کار را تدوین نمود که بتصویب دولت و مجلس شورای اسلامی رسید ولی به دلیل ایرادهای شورای نگهبان ، سرانجام پس از اصلاح در 76 ماده بتصویب مجمع تشخیص مصلحت نظام رسید و به دولت ابلاغ گردید و از سال 1369 به اجراء درآمد

مفاهیم موضوعی حقوق کار

1- ملازمه مفاهیم اقتصادی و اجتماعی

2- مفهوم اجتماعی – سیاسی حقوق کار

پل دوران استاد فقید حقوق کار ( نمی توان تصور کرد که حقوق کار تنها دارای هدف اقتصادی و یا برعکس ، فقط به دنبال هدفهای اجتماعی است .هرقاعده ای در این قلمرو این دو مفهوم را با یکدیگر سازگار می کند . به عبارت بهتر ، میان خواستهای متغایر نوعی تعادل برقرار می سازد .

—       1-1- حمایت اجتماعی و ارتقای سطح زندگی کارگران

—       1-2- اثر آن بر اقتصاد

—       1—3 - مزد عامل افزایش هزینه تولید و قیمت تمام شده کالا

—       1-4- نادیده گرفتن منافع کارگران ، نه تنها منجر به بی عدالتی می شود بلکه جوی از عدم تفاهم در محیط کار به وجود می آید

—       1-5- بهبود ارتقای سطح زندگی کارگران در اثر افزایش مزد ، افزایش گروه بزرگی از مصرف کنندگان

—       2-1- کارگران به عنوان پر شمارترین طبقه اجتماعی

—       2-2-  دخالت دولت

مفاهیم تاریخی حقوق کار

—       1- گذشته حقوق کار

—       2-  حقوق کار امروزی

—       1-1-انقلاب صنعتی ، به خاطر ظهور ماشینیسم و اثر تعیین کننده آن بر امور و شئون در روابط کار ، نقطه عطف تاریخی در پیدایش حقوق کار به شمار می رود

—       2-1- مراحل گذشته حقوق کار تجربه ارزشمندی است که حقوق کار امروزی بر پایه آن استوار است 

Normal 0 false false false EN-US X-NONE AR-SA